Blog · Radio
Chris, het is nog geen december
Laatst kwam ik op LinkedIn iemand tegen die een website had gebouwd die bijhoudt waar en wanneer Phil Collins (en Genesis) op de Nederlandse radio wordt gedraaid. De perceptie van die persoon: Phil is een tikkeltje overexposed op de radio. En dan heb je twee keuzes: erover mopperen, of het meten. Meten is weten, en vooral: een uitstekend excuus om een weekend zoet te zijn.
Ik las dat en dacht meteen aan iets anders. Aan dat jaarlijks terugkerende moment. Je weet dat het gaat gebeuren wanneer Driving Home for Christmas van Chris Rea voor het eerst wordt gedraaid. Dan is het officieel: de kerst is begonnen, de supermarkt is al weken bezig en ergens in een auto zit Chris in de file. En ik wil weten wanneer dat is. Wie draait het het eerst, hoe laat, en hoe vaak daarna?
Als zo iemand dat kan voor Phil, dacht ik, dan is er blijkbaar ergens een centrale bron met wat alle zenders draaien. Die was er (gevonden!), dus ik ging het uitzoeken. En omdat ik toch bezig was, wijdde ik er meteen een hele pagina aan: Alweer dat nummer?. Zoals je ziet ben ik, ja, dat gebeurt vaker, een beetje doorgeschoten.
De techniek erachter
Het klinkt zwaarder dan het is, maar er komt best wat bij kijken.
Op mijn server draait een PHP-script dat elke vijf minuten aan die centrale bron vraagt wat 28 Nederlandse zenders hebben gedraaid. Dat wordt netjes bewaard in een SQLite-database: één bestand, geen databaseserver, geen gedoe. Elke draaibeurt krijgt een zender, een artiest, een titel en een tijdstip. Het is in feite een logboek van alles wat de Nederlandse radio de afgelopen weken heeft gezegd, of liever gezongen.
Dat verzamelen was minder soepel dan het klinkt, want de zoekfunctie van die bron geeft maximaal zo’n dertig resultaten per zoekopdracht. Een zoekopdracht naar een nummer dat vaak langskomt (ik noem geen namen, Chris) wordt dus afgekapt. Mijn oplossing: ik halveer het tijdvenster net zolang tot er niets meer wordt afgekapt. Vraag je naar een heel jaar, dan wordt dat een half jaar, een kwartaal, een maand, een week, tot elk stukje past. Een beetje als een taart verdelen onder te veel mensen.
Daarna wilde ik niet alleen vanaf nu meten, dus draaide ik een inhaalslag over de afgelopen dertig dagen. Er was ook wat opruimwerk: een apostrof wordt in de bron soms een komma, dus Isn’t wordt Isn,T, en dezelfde artiest staat op drie manieren geschreven, afhankelijk van wie het invulde en hoe laat het was. Daar zit nu slimme groepering in, anders staan Chris Rea, Chris Rea & Band en Chris Rea feat. Chris Rea als drie verschillende artiesten in de lijst.
Elke tien minuten schrijft een tweede script alle cijfers weg in één JSON-bestand. De pagina haalt dat in de browser op en tekent de grafieken zelf, met gewoon JavaScript en SVG, zonder externe bibliotheken en zonder cookies. Beweeg je met je muis over een grafiek, dan zie je de aantallen. Ik had gezegd dat die erbij moesten, en ik ben koppig.
Eén klein detail dat me bijna had gekost: mijn eigen deploy-script ruimt alles op wat niet in de broncode staat. Dat is netjes, maar het had het databestand bij elke update meteen weggegooid. Dus die map staat nu op de uitzonderingenlijst. Zelf geleerd: wie opruimt moet ook weten wat niet weg mag.
Wat eruit rolt
Er komen opvallend veel nuttige, nee, nutteloze feitjes uit zo’n berg data. Welke zender het meest herhaalt (bij sommige komt een nummer gemiddeld meer dan veertig keer per maand terug), welk nummer op de meeste zenders tegelijk langskomt, welk nummer door de meeste verschillende artiesten is gecoverd en op welk uur van de dag je het meeste kans hebt op een hit die je al duizend keer hebt gehoord. NPO Radio 5 en NPO Radio 2 variëren overigens het meest. Mijn favorieten, voor wie het zich afvroeg. Puur toeval, natuurlijk.
En dan Chris. In de data zit nu wat ik tot nu toe heb kunnen terugvinden: 617 draaibeurten van Driving Home for Christmas sinds begin 2025, waarvan 529 in december van vorig jaar. De eerste die het vorig jaar draaide? Sky Radio, op 1 december om 01:29 uur ‘s nachts. Dat is geen radiozender meer, dat is een wekker.
Maar hier komt het: buiten december is het ook gedraaid. Van januari tot en met november vorig jaar 72 keer, en dit jaar al zestien keer tot eind oktober. Chris, het is nog geen december. De pagina heeft daar een eigen onderdeel voor, met een teller naar 1 december 00:00 uur en een blokje waar komt te staan welke zender de primeur krijgt. Vorig jaar was dat Sky Radio. Wie wordt het dit jaar?
Chris Rea overleed op 22 december 2025. Daarom staat er (1951–2025) bij, en probeer ik de grapjes warm te houden: ze zijn een knipoog naar een nummer dat elke winter terugkomt, niet naar de man. Er is ook een eigen pagina over Chris met het verhaal achter het nummer, met bronnen.
En verder is het doorgeschoten
Je ziet het aan de rest van de pagina: een tabel met alle 28 zenders, met een link om live mee te luisteren en wat achtergrond over elke zender, een clownshoek met de leukste weetjes, een Engelse versie, deelknoppen, een popup met alles over Chris, en een radiootje in de footer. Allemaal voor een nummer dat toevallig elk jaar terugkomt. Het plan was een tellertje. Het is een radiostation geworden, zonder zender.
Fascinerend wat je allemaal aan nutteloze feitjes uit zoiets kunt halen, dat wel. Kijk gerust rond: Alweer dat nummer?. En bedankt voor het lezen van deze onzin! 😜
Met veilige groet,
Pim